'Wie één jaar zijne onkruid late staan, kan zeven jaar uit wieden gaan'

Wat is nu eigenlijk onkruid?
Ik heb altijd geleerd dat onkruid simpelweg een plant op de verkeerde plaats is. Dat wil bijvoorbeeld zeggen dat een roos in een moestuin onkruid is, snijselderij in de border of bloemkool in de kruidentuin.

Waarom eigenlijk? In de cottagetuin is het gebruikelijk om gewoon ieder beschikbaar plekje te gebruiken, desnoods met sla in de border. Ieder beslist dat uiteraard voor zichzelf. Maar er zijn bepaalde planten die algemeen als onkruid worden aangeduid en daar wou ik het hier over hebben.

Zelf verdeel ik onkruid in 3 categorieën:

• hardnekkig onkruid dat te vuur en te zwaard moet worden bestreden
• lastig en veelvoorkomend onkruid wat redelijk te bestrijden is
• onkruid wat eigenlijk zo erg niet is

Hardnekkig onkruid

Hieronder versta ik hoofdzakelijk de zgn. wortelonkruiden als kweek en zevenblad. In de tuin is dit een verschrikking (jammer eigenlijk, de bloem van zevenblad heeft een fijne, kantachtige schoonheid als je wat beter kijkt). Afschoffelen heeft geen enkele zin, sterker nog, dit maakt het nog erger.
Ieder klein stukje wortel kan opnieuw uitgroeien tot een hele plant. Theoretisch is het mogelijk deze planten uit te putten, maar daar is wel een heleboel wilskracht en geduld voor nodig. Weer of geen weer, ieder sprietje dat boven de grond komt moet dan direkt worden weggehaald. Ook in de vakantie......2 Weken overslaan kan al het werk van maanden teniet doen.
Er zijn verschillende onkruidbestrijdingsmiddelen in de handel die beloven ook tegen deze onkruiden te werken. Misschien is dit zo bij heel jonge planten, maar zeker niet bij oudere planten. Het bovengrondse deel sterft wel af, maar de wortel loopt een week later net zo makkelijk weer opnieuw uit. Dit is dus ook geen oplossing.
Het enige dat echt werkt is de hele plant, inclusief het wortelstelsel helemaal uit te graven, tot het laatste stukje toe. Laat vooral niet een stukje wortel vallen en gooi het zeer zeker niet op de composthoop. De groene container is de enige juiste plaats hiervoor. Gaat het om een enkele plant dan is dit nog wel te doen, bij een zware besmetting zult u echt een lange adem moeten hebben.
In sommige gevallen is er zelfs geen andere mogelijkheid dan een compromis te sluiten, een aantal planten toelaten, en verder maar schoffelen of wieden.
Probeer in ieder geval te voorkomen dat deze planten zaad zetten, want dan bent u echt de verliezer.

Ook de akkerwinde (het pispotje) hoort in dit rijtje, een enkele plant is best nog wel mooi, alleen hij krijgt zo gauw de neiging de hele tuin te overwoekeren. Ook deze plant groeit vanuit het kleinste stukje wortel weer opnieuw uit.

Een plant die eigenlijk hier niet thuishoort is vogelmuur. Het is geen direkt wortelonkruid, maar het is wel zo dat als u deze plant niet met wortel en tak verwijdert hij blijft terugkomen. Vogelmuur breekt heel makkelijk af als u eraan trekt, maar zal ook vanuit het hart weer opnieuw uitlopen. Voor deze plant geldt: voorzichtig trekken tot u het 'centrum' heeft gevonden, in het hart van de plant zit de wortel, trek deze er ook uit.

Lastig en veelvoorkomend onkruid

Hieronder versta ik allerlei soorten veelvoorkomend onkruid dat redelijk eenvoudig is te bestrijden, door schoffelen of wieden. Per grondsoort zal het soort onkruid verschillen.
Dit zijn over het algemeen 1 jarige planten en zeker als u in het begin van het seizoen flink wiedt en schoffelt zal dit niet echt een probleem zijn, al komen deze planten altijd weer terug. De zaden ervan weten de weg naar de tuin op veel manieren te vinden.

Voorbeelden zijn de verschillende grassen, varkensgras, kamille, tuinmelde enz. Wat belangrijk is met onkruid van deze categorie is dat het niet de kans krijgt om zaad te zetten. Gooi ook nooit tuinafval met zaad op de composthoop (voor sommige planten geldt ook dat er geen bloemen op de composthoop mogen, deze bloemen gaan daar gewoon door en zetten alsnog zaad, bv fluitekruid, paardebloem)

Zeker in een bloementuin is het heel nuttig als u de kiemplanten van onkruid kunt herkennen, dit klinkt misschien onmogelijk (kiemplantjes lijken toch allemaal op elkaar) maar dat is het zeker niet. Door goed te kijken zult u het heel snel leren. Helemaal 100 % lukt waarschijnlijk niet, maar het scheelt wel. Als u twijfelt gewoon even laten staan. Zo komen er hier in de tuin plantjes op die zowel Helleborus kunnen zijn als zevenblad, als de plantjes wat groter zijn wordt het verschil wel duidelijk.

Eigenlijk best leuk onkruid

Niet iedereen zal dit met me eens zijn, maar op zich vind ik madeliefjes, wilde vergeet me nietjes en ereprijs helemaal zo erg nog niet, ik vind het best leuke bloemen en best redelijk te verwijderen als het aantal wat te groot wordt. Ik kan me echter voorstellen dat wie graag een groen gazon wil dat madeliefjes en ereprijs daar niet in hoort.

Brandnetels

Even een extra puntje over brandnetels. Prettig zijn die in de tuin bepaald niet, maar het zijn wel de waardplanten van enkele van onze mooiste vlinders zoals de dagpauwoog, atalanta en de kleine vos. Heeft u ergens een hoekje in de tuin waar het kan, laat dan een paar planten staan, de rupsen zullen u dankbaar zijn en u wordt beloond met prachtige vlinders. Overigens, wist u dat als u geprikt bent door een brandnetel hondsdraf en weegbree helpen? Gewoon een vers blad plukken en stevig stukwrijven op de prikplaats. Het zal even iets erger gaan prikken maar dan verdwijnt de pijn snel.
En wist u dat u langs een brandnetel kunt strijken zonder geprikt te worden? Van onder af naar boven toe, u strijkt dan met de netelharen mee waardoor u niet geprikt wordt.